گزارش دوم: اقدامات دانشگاههای تحت پوشش وزارت عتف از نحوه ادامه فعالیت های درسی دانشجویان دانشگاه های کشور تا تاریخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۹

خوشبختانه با تلاش جمعی و همکاریهای مسئولین ذیربط دانشگاهها و وزارت عتف و نیز اعضای کارگروه آموزشهای الکترونیکی وزارت عتف، اقدامات دانشگاهها با سرعت در حال گسترش است. وزارت علوم هم یک ستاد چابک و پر سرعت برای مشاوره به دانشگاهها و ایجاد ارتباط بین دانشگاهها برقرار کرده است که مدیریت اجرایی همکاریها را بعهده دارند.

دانشگاهها را بطور خلاصه به سه دسته تقسیم می کنیم:

۱- دانشگاههایی که از سالها قبل نمونه هایی از دوره های آموزشهای الکترونیکی (یادگیری الکترونیکی) را ارائه می کردند. اینها خود شامل دو دسته اند:

الف) دانشگاههای دولتی بزرگ مانند تهران و شیرازو امیر کبیر و خواجه نصیر و مشهد وسیستان و بلوچستان، اصفهان و هرمزگان و غیره می باشند. اینها علاوه بر دوره های یادگیری الکترونیکی قبلی که بطور متوسط کمتر از ده درصد از دورهای آن دانشگاهها را تشکیل می داد و هم اکنون بدون وقفه ادامه داشته است، توانسته اند برای بیش از ۷۰ تا ۹۰ درصد از دوره های حضوری نیز کلاس مجازی زنده یا ضبط شده تشکیل دهند. عملیاتی شدن این افدامات اغلب از هفته گذشته رخ داده است.

ب) دانشگاههای کاملا الکترونیکی و از راه دور مثل پیام نور و جامعه المصطفی (دولتی) ، مهر البرز، ایرانیان (غیر انتفاعی)، همان روند اولیه دوره های الکترونیکی خود را ادامه داده اند.

 

۲- دانشگاههای متوسطی که هیچ تجربه دوره الکترونیکی رسمی قبلی نداشته اند ولی متخصصینی داشته اند و یا حداقل زیر ساختهایی داشته اند، مانند همدان و بیرجند و لرستان. اینها با کمک گرفتن از شرکتهای حرفه ای مجرب ظرف کمتر از یکهفته توانستد امکانات برای برگزاری کلاس های زنده مجازی یا ضبط شده را فراهم کنند و در طول چند روز گذشته فعال تر هم شده اند و تا یکهفته آتی اغلب روند صعودی خوبی طی می کنند.

 

۳- دانشگاههای کوچک ( دولتی و غیر انتفاعی) که هیچ تجربه ای در دور ای مجازی نداشته اند و متخصص هم نداشته اند. دانشگاههای غیر انتفاعی حضوری و اغلب دانشگاههای علمی –کاربردی و دانشگاههای دولتی کوچک (۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ نفری) شهرستانهای کوچک از این دسته اند. آنها در حال مشاوره و رایزنی برای دریافت خدمات توسط دانشگاههای بزرگتر و شرکتهای ارائه دهنده خدمات هستند و احتمال زیاد اغلب کلاسهای مجازی را از بعد از تعطیلات نوروز آغاز خواهند کرد.

 

بطور خلاصه می تواند گفت که با توجه به آمار بالای دانشگاههای بزرگ و نیز دانشگاه پیام نور، بیش از ۷۰ درصد جمعیت دانشجویی تحت پوشش وزارت عتف در حال دریافت خدمات بصورت الکترونیکی هستند و مابقی هم انشالله تا پس از تعطیلات نوروز عمدتا امکان اراده خدمات را خواهند داشت.
البته این اقدامات متناسب با میزان آمادگی اساتید و مدیران دانشگاهها سرعت متفاوتی داشته است. آمار تعدادی از دانشگاههای بزرگ کشور در پیوست آمده است. با اینحال بعنوان مثال می توان گفت برخی دانشگاهها بیش از ۱۰۰۰ کلاس مجازی تعریف کرده اند و در برخی دانشگاهها بطور همزمان در یک ساعت خاص تا دو هزار نفر دانشجو روی خطوط کلاسهای زنده حضور داشته اند. این ها امار های بسیار قابل توجهی با توجه به زمان کم تصمیم گیری کلان کشور برای مقابله با این بحران و سرعت عمل و توانمندی دانشگاههای مجرب و شرکتهای حرفه ای در ارائه خدمات را نشان می دهد.

نکته مهم دیگر آمادگی دانشگاههای الکترونیکی و سنتی و نیز شرکتهای حرفه ای همکار دانشگاهها برای ارائه این خدمات به کشور های همسایه می باشد. بطور خلاصه می توان گفت با تجربه حاصل شده در طول دو هفته اخیر امکان راه اندازی سرویس ارائه کامل خدمات ظرف حداکثر سه روز امکان راه اندازی یک سرویس کامل کلاس مجازی برای هر دانشگاه داخل و خارج از کشور وجود دارد. بعنوان نومنه می توانید از دانشگاه لرستان در مورد این تجربه سوال کنید.

نکته دیگر اقدام شایسته وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در راستای برنامه ریزی برای کاهش هزینه های ترافیک ارتباطات دانشجویان و دانشگاهیان برای بهره‌مندی بهتر از این دوره ها می باشد. بر اساس وعده وزیر محترم ارتباطات و همکاران ایشان و تلاشهای بی وقفه آنها ۱۰۰ گیگا بایت اینترنت رایگاه برای همه اتصالات خانگی مردم فراهم شده است تا برای اتصال دانشجویان و دانش آموزان و سایر خدمات مورد نیاز مردم کاهش هزینه خوبی صورت گرفته شده باشد. برای دانشگاهها هم در حال محاسبه میزان ترافیک اضافه تحمیل شده به دانشگاهها هستند تا آنها برای آنها هم بدون هزینه محاسبه کنند.

خوشبختانه همدلی جمعی دانشگاه‌ها و و وزارتخانه ها ی مرتبط در راستای کمک به سرعت گرفتن خدمات بسیار ارزشمند بوده است. در عین حال مجدد تاکید می شود که لازم است دولت یک سرمایه گذاری بزرگ زیر ساختی و قانونی و حمایتی برای آموزشهای الکترونیکی با توجه به تحولات جهانی را در آینده نزدیک انجام دهد.

دکتر سید علی اکبر صفوی

استاد دانشگاه شیراز و مسئول پیگری کارگروه آموشهای الکترونیکی